„Symulacje od dziesięcioleci są wykorzystywane w szkoleniach realizowanych w obrębie jednej profesji, wspierając rozwój praktyki zawodowej. Nadszedł czas, aby pomyśleć o przykładach współpracy w modelu interprofesjonalnym, bo właśnie w taki sposób zapewnia się pacjentom całościową opiekę.” 

– Jennifer McCarthy, MAS, NRP, CHSE-A

Dyrektor Symulacji na Uniwersytecie Seton Hall 
Prezes i Założyciel 579 Solutions 
Była Dyrektor Programu Nauk o Ratownictwie Medycznym 

Podczas stanów nagłych o wysokim stopniu złożoności, takich jak pozaszpitalne nagłe zatrzymanie krążenia, sprawna i płynna współpraca między członkami zespołów medyczych ma kluczowe znaczenie dla utrzymania silnych ogniw łańcucha przeżycia. Mimo to zespoły często szkolą się w odosobnieniu, w ramach własnych profesji.

Interprofesjonalna edukacja w ochronie zdrowia (IPE) opiera się na wspólnym uczeniu się przedstawicieli dwóch lub więcej zawodów medycznych — z myślą o skuteczniejszej współpracy w realnych sytuacjach zagrożenia zdrowia i życia. Jest ona najczęściej definiowana jako sytuacja, w której „przedstawiciele dwóch lub więcej zawodów medycznych uczą się wspólnie, od siebie nawzajem oraz o sobie nawzajem”.¹ Interprofesjonalne szkolenia symulacyjne z zakresu nagłego zatrzymania krążenia dają zespołom bezpieczną przestrzeń do wspólnej nauki reagowania na sytuacje nagłe – bez ryzyka dla pacjenta.

W tym artykule omawiamy trzy istotne korzyści płynące z wykorzystania interprofesjonalnych szkoleń symulacyjnych z zakresu nagłego zatrzymania krążenia, które pomagają przygotować zespoły do skutecznego reagowania w sytuacjach nagłych.

1. Wzmocnienie pracy zespołowej podczas przekazywania obowiązków

Sprawne przekazanie opieki z zespołów ratownictwa medycznego do szpitalnego oddziału ratunkowego (SOR) ma szczególne znaczenie w sytuacjach nagłych, takich jak pozaszpitalne nagłe zatrzymanie krążenia, gdy liczy się każda sekunda.⁴ Szanse przeżycia pacjentów są wyższe, gdy istnieje silne powiązanie między opieką przedszpitalną a leczeniem szpitalnym.⁵

W praktyce proces przekazywania opieki bywa jednak chaotyczny i źle zorganizowany, obarczony zakłóceniami, takimi jak hałas czy powtarzające się pytania.⁶ W wielu przypadkach brakuje standaryzacji raportów przekazywanych z zespołów ratownictwa medycznego do SOR w przypadku pacjentów z pozaszpitalnym nagłym zatrzymaniem krążenia, a komunikacja jest niespójna.⁷ Jedno z badań wykazało, że kluczowe informacje nie są przekazywane nawet w 86% przypadków takiego przekazania opieki.⁸

Badanie z 2023 roku, obejmujące ponad 13 000 pacjentów, wykazało, że inicjatywy ukierunkowane na poprawę współpracy w interdyscyplinarnych zespołach medycznych mogą zmniejszyć śmiertelność pacjentów o 28%.⁹ Wykazano również, że zespołowe szkolenia oparte na symulacji sprzyjają budowaniu silniejszych zespołów poprzez poprawę komunikacji, współpracy i przywództwa.¹⁰

„Można mówić o różnych elementach pracy zespołowej, takich jak komunikacja w zamkniętej pętli czy wspólne modele mentalne, ale dopóki nie przećwiczy się tego w środowisku klinicznym lub w podobnym do tego, w którym się działa, nie zrozumie się tego w pełni. To jest jedna rzecz, którą w naszym programie widzimy najczęściej.”

– Sarah L. Beebe, PhD, APRN, CNM, WHNPr, CHSE

Kierownik programu symulacji w ramach kształcenia podyplomowego lekarzy
Bayhealth Medical Center 

2. Budowanie wzajemnego szacunku i zrozumienia

Raport z 2023 roku analizował czynniki wpływające na leczenie pacjentów z pozaszpitalnym nagłym zatrzymaniem krążenia. W ramach badania zebrano opinie przedstawicieli służb ratunkowych, w tym dyspozytorów numeru alarmowego, funkcjonariuszy policji, strażaków oraz personelu zespołów ratownictwa medycznego.¹¹

Respondenci zgodzili się, że relacje pomiędzy różnymi uczestnikami systemu reagowania mają istotny wpływ na współpracę zespołową w sytuacjach pozaszpitalnego nagłego zatrzymania krążenia.¹² Zwracali również uwagę, że lepsze zrozumienie ról poszczególnych grup zawodowych może przyczynić się do poprawy tych relacji.¹³

W raporcie jeden z ratowników medycznych zauważył: „Wielu lekarzy i wiele pielęgniarek pyta: Dlaczego nie zrobiliście tego albo tamtego? A ja odpowiadam: Czy zdajecie sobie sprawę z tego, w jakiej przestrzeni pracujemy? W karetce i/lub w terenie, często opierając się o ścianę? Mam wrażenie, że tu istnieje pewna luka w zrozumieniu… nie mamy do dyspozycji wielu rąk do pracy i działamy w bardzo trudnych warunkach. Chciałbym, żeby istniał sposób na przekazanie tej wiedzy osobom, z którymi na co dzień ściśle współpracujemy.”¹⁴

Kiedy zespoły wspólnie uczestniczą w symulacyjnych scenariuszach nagłego zatrzymania krążenia, zamiast szkolić się w izolacji w ramach własnych profesji, mogą lepiej zrozumieć realia pracy innych. Symulacja stwarza do tego idealne warunki — w bezpiecznym środowisku, bez ryzyka dla pacjenta.

„Pracując ramię w ramię podczas symulacji, zwalniamy tempo po to, aby naprawdę docenić rolę każdego członka zespołu w tym dynamicznym i pełnym pośpiechu środowisku” — wyjaśnia Jennifer McCarthy, MAS, NRP, CHSE-A, dyrektor ds. symulacji klinicznej na Seton Hall University, prezeska i założycielka 579 Solutions oraz była dyrektor programu kształcenia ratowników medycznych.

Winona Health, system opieki zdrowotnej w Winona w stanie Minnesota, regularnie organizuje szkolenia w oparciu o symulację z udziałem lokalnych zespołów ratownictwa medycznego czy straży pożarnej. 

„To świetny sposób, aby zacząć integrować różne grupy opiekunów i lepiej zrozumieć perspektywę innych” wyjaśnia Karla Eppler, ME-PD, NRP, była Dyrektorka ds. Nauki i Rozwoju w Winona Health. 

„Często skupiamy się na tym, co jest ważne dla mnie. Tymczasem osoba, która jako następna przejmie opiekę nad pacjentem, może mieć inne priorytety albo inne kompetencje. Dobrze, gdy można spojrzeć szerzej — wyjść poza własny, wąski punkt widzenia.”

– Karla Eppler, ME-PD, NRP

Była Dyrektorka ds. Nauki i Rozwoju w Winona Health 

3. Testowanie i ulepszanie nowych protokołów resuscytacji krążeniowo-oddechowej 

Wykazano, że symulacja pomaga systemom ochrony zdrowia skutecznie testować i udoskonalać nowe protokoły resuscytacyjne, zanim zostaną one zastosowane wobec rzeczywistych pacjentów.¹⁶

W 2024 roku miasto Boston (Massachusetts) uruchomiło ogólnomiejską inicjatywę dotyczącą pozaustrojowej resuscytacji krążeniowo‑oddechowej (ECPR). ECPR polega na wdrożeniu żylno‑tętniczej pozaustrojowej oksygenacji krwi (ECMO) u pacjentów z nagłym zatrzymaniem krążenia.¹⁷

W ramach projektu połączono zespoły ratownictwa medycznego z dwoma zespołami szpitalnymi — medycyny ratunkowej oraz ECMO — podczas wysokorealistycznej symulacji in situ (czyli prowadzonej w rzeczywistym środowisku pracy). Skupiono się na identyfikacji problemów systemowych oraz obszarów, w których możliwe było usprawnienie nowego protokołu. 

Aby zapewnić uczestnikom jak najwyższy poziom realizmu scenariusza symulacyjnego, wykorzystano fantom MegaCode Kelly™. Umożliwiał on intubację dotchawiczą, defibrylację, podawanie leków drogą dożylną i doszpikową oraz zastosowanie mechanicznego urządzenia do uciskania klatki piersiowej.

Dzięki wspólnej, interdyscyplinarnej symulacji in situ oraz ustrukturyzowanemu debriefingowi zespoły zidentyfikowały liczne ukryte zagrożenia dla bezpieczeństwa (czyli potencjalne zdarzenia niepożądane), w tym w następujących obszarach: 

Kluczowe wnioski 

Interprofesjonalne szkolenia symulacyjne to nie tylko „miły dodatek”. To konieczność, jeśli chcemy budować kulturę współpracy, która realnie ratuje życie. Symulacja daje rzadką możliwość przełamywania barier między profesjami, doskonalenia pracy zespołowej i — w efekcie — poprawy wyników leczenia pacjentów z pozaszpitalnym nagłym zatrzymaniem krążenia.

Niezależnie od tego, czy dopiero planujesz pierwsze interprofesjonalne szkolenie symulacyjne, czy rozwijasz już istniejący program, warto pamiętać o jednym: najlepsza opieka powstaje wtedy, gdy różne profesje szkolą się — i rozwijają — razem.