Gdy jakość opieki zdrowotnej zaczyna zawodzić, pierwszym odruchem bywa ponowne przeszkolenie personelu, zmiana procedury lub wprowadzenie nowej polityki. Takie pasywne działania rzadko jednak prowadzą do realnej, trwałej poprawy. Aby osiągnąć lepsze wyniki i ograniczyć ryzyko, organizacje ochrony zdrowia potrzebują metod, które aktywnie analizują, testują i usprawniają same systemy. Taką metodą jest symulacja.

Dobre intencje, ograniczony efekt

Sytuacja bliska błędu na OIOM-ie. Krwotok na oddziale położniczym. Nieporozumienia podczas nagłego przekazania opieki na SOR-ze. W następstwie takich zdarzeń szpitale często sięgają po dobrze znane działania z obszaru poprawy jakości (QI):

Czy takie rozwiązania brzmią znajomo? Jeśli tak — nie jesteś w tym odosobniony. I prawdopodobnie nieraz rozczarowały Cię ich efekty. To zrozumiałe. Wszystkie powyższe działania mają charakter pasywny — opierają się na założeniu, że problem leży w wiedzy lub motywacji pojedynczych osób, a nie w samym systemie.

A takie podejście bardzo często zawodzi.

Dlaczego bierne metody zawodzą

1. Re-edukacja nie rozwiązuje problemów systemowych

Analiza raportów dotyczących bezpieczeństwa prowadzona przez Agency for Healthcare Research and Quality (AHRQ) oraz powiązane badania jednoznacznie wskazują, że głównymi przyczynami większości zdarzeń niepożądanych są problemy z komunikacją oraz zawodność procesów systemowych — a nie braki wiedzy. Mimo to szkolenia bardzo często są pierwszym wyborem jako „rozwiązanie”, nierzadko w sposób pośrednio przypisujący winę lub odpowiedzialność personelowi.²

2. Nowe procedury często nie są testowane w praktyce

Procedury są ważne, ale jeśli nigdy nie zostaną przećwiczone w realnym kontekście — pod presją czasu, z rzeczywistymi zespołami — istnieje duże ryzyko, że zawiodą wtedy, gdy będą najbardziej potrzebne. Same zapisy i wytyczne nie gwarantują zmiany zachowań.

„To sposób na przetestowanie systemu zderzeniowo — tak jak testuje się samochód, aby upewnić się, że jest możliwie najbezpieczniejszy i najskuteczniejszy. Dzięki temu mogliśmy wyeliminować słabe punkty jeszcze zanim pojawili się prawdziwi pacjenci urazowi. W efekcie jedyną realną różnicą, jaką oni odczuwali, były lepsze wyniki leczenia.”³

- Dr. Andrew Petrosoniak, MSc (Med Ed), FRCPC, 
Lekarz medycyny ratunkowej i lider zespołu urazowego w szpitalu St. Michael’s w Toronto, Kanada

3. Notatki i nakazy nie zmieniają zachowań

Komunikacja pisemna może zwiększać świadomość, ale nie utrwala nowych sposobów pracy ani nawyków. Bez praktyki i informacji zwrotnej luki w jakości wykonywanych działań utrzymują się.

"Zaprojektowanie dobrej organizacji, procesu czy systemu to dopiero początek. To na liderach spoczywa odpowiedzialność za stworzenie środowiska, w którym pracownicy faktycznie przyjmują i wdrażają nowe sposoby działania — uwolnieni od barier, które tak często utrudniają ich adaptację i w efekcie niweczą wysiłki na rzecz realnej zmiany.”⁴

 

- Tracy Thurkow i Adélaïde Hubert,
Bain & Company

4. Kary tłumią proces uczenia się

Reakcje dyscyplinarne wysyłają sygnał, że problemem są poszczególne osoby — a nie system. Podkopują morale, budują atmosferę strachu i zniechęcają do otwartego raportowania zdarzeń, podczas gdy prawdziwa przyczyna problemu pozostaje nierozwiązana.

"Pracownicy ochrony zdrowia są często karani za to, że są po prostu ludźmi. To rodzi strach, tłumi zgłaszanie błędów i ostatecznie naraża pacjentów na ryzyko. (…) Punkt ciężkości musi się przesunąć z ustalania, kto zawinił, gdy dochodzi do błędu, na zrozumienie, co poszło nie tak, czego możemy się z tego nauczyć i jak całościowo usprawnić system."⁵

 

- Marcus Schabacker,
Prezes i CEO ECRI

Symulacja jako lepsza droga naprzód

Symulacja stanowi silną alternatywę — aktywne, zorientowane na system podejście do poprawy jakości, które pozwala szpitalom odejść od reaktywnych działań naprawczych na rzecz proaktywnego uczenia się i ciągłego doskonalenia.

“Symulacja zapewnia wgląd w przyszłość, pokazując, jak procesy, systemy, przestrzenie i personel będą funkcjonować podczas rzadkich, ale kluczowych zdarzeń. Umożliwia to podejmowanie decyzji z większą pewnością oraz ograniczanie przewidywalnych problemów na poziomie systemowym.”⁶  

- Dr Andrew Petrosoniak, MSc (Med Ed), FRCPC, 
Lekarz medycyny ratunkowej i lider zespołu urazowego w St. Michael’s Hospital w Toronto, Kanada

 

Dlaczego symulacja działa

• ✓Testuje systemy, a nie tylko ludzi
• ✓Ujawnia ukryte zagrożenia dla bezpieczeństwa pacjentów
• ✓Angażuje personel pierwszej linii w rozwiązywanie problemów
• ✓Umożliwia szybkie testowanie i udoskonalanie rozwiązań w krótkich cyklach
• ✓Buduje pewność siebie i wspólne modele myślenia

Przykłady, gdzie symulacja osiągnęła to, czego metody pasywne nie mogły

Sukces symulacji: North Middlesex Hospital, Wielka Brytania

Przeprowadzono 29 sesji symulacyjnych in situ z zakresu nagłych stanów pediatrycznych z udziałem 98 uczestników, których celem była poprawa jakości opieki pediatrycznej w stanach nagłych. Działania te były częścią analizy poważnego zdarzenia niepożądanego, do którego doszło na pediatrycznym oddziale ratunkowym. Zidentyfikowane błędy obejmowały m.in. ciągły brak trzech kluczowych leków, braki materiałów zużywalnych oraz nieznajomość przez personel lokalizacji i zasad użycia istotnego sprzętu.

Rezultat: Wdrożono zmiany systemowe, obejmujące włączenie apteki w proces odpowiedzialności, listy kontrolne leków dla personelu oddziału ratunkowego, regularne procedury kontroli stanów magazynowych oraz działania szkoleniowe ukierunkowane na zidentyfikowane luki.⁷

Sukces symulacji: St. Michael’s Hospital, Toronto—Utajone zagrożenia dla bezpieczeństwa

W trakcie 12 symulacji urazowych zespoły szpitala odkryły ponad 150 krytycznych utajonych zagrożeń dla bezpieczeństwa. Symulacje doprowadziły do ulepszenia projektu sali urazowej, zmian w przebiegu pracy oraz szybszej i bardziej skoordynowanej opieki.

Wynik: Rzeczywiste przypadki urazowe wykazały bardziej spójną wydajność zespołów oraz zmniejszenie liczby błędów. ⁸

Sukces symulacji: Bryan Health, Nebraska—Reakcja na krwotok położniczy

W Bryan Health w Nebrasce, szpitale na terenach wiejskich przeprowadziły symulacje krwotoków poporodowych, które ujawniły luki w procedurach nagłych oraz lokalizacji zasobów.

Wynik: Wózki do leczenia krwotoków zostały przemieszczone, protokoły dostarczania krwi zrewidowane, a schematy komunikacji wyjaśnione. Jeden z lekarzy powiedział: “Tydzień po zakończeniu programu szkoleniowego z zakresu symulacji przez nasz zespół położniczy wykorzystaliśmy swoje umiejętności w przypadku krwotoku poporodowego wymagającego zastosowania protokołu masowej transfuzji. Ta symulacja okazała się nieoceniona.” ⁹

Od pasywności do proaktywności dzięki symulacji

Oto jak przekształcić swoją odpowiedź QI z reaktywnej i pasywnej na opartą na symulacji i proaktywną: